Priredio: Nenad TADIĆ

BIJELJINA, 13. OKTOBRA (SRNA) - Da bi finansirala svoje politike, EU ima godišnji budžet od više od 120 milijardi evra, taj budžet se finansira "sopstvenih izvora" EU i on ne može preći sumu ekvivalentnu 1,24 % ukupnog bruto nacionalnog dohotka svih zemalja članica, napominje Fonten.

Ovi izvori se uglavnom crpe iz: carinskih obaveza na proizvode uvezene van EU, uključujući i poljoprivredne takse; procenta PDV koji se odnosi na robu i usluge širom EU, zatim priloga zemalja članica u skladu sa njihovim bogatstvom. Svaki godišnji budžet je dio sedmogodišnjeg ciklusa budžeta, poznatog pod nazivom "finansijska perspektiva".

Nacrt za finansijsku perspektivu daje Evropska komisija i potrebna je jednoglasna saglasnost zemlja članica i pregovori i sporazumi sa Evropskim parlamentom. Prema finansijskoj perspektivi za period 2007-2013. godine, ukupni budžet za ovaj period iznosi 864.4 milijardi evra.

Jedinstveno tržište je jedno od najvećih postignuća EU. Ograničenja trgovine i slobodne konkurencije između zemalja članica su postepeno ukinuta, što je rezultiralo povećanjem životnog standarda.

Jedinstveno tržište još uvijek nije postalo jedinstvena ekonomska oblast. Neki sektori ekonomije (javne službe) i dalje potpadaju pod nacionalne zakone.

Države EU pojedinačno i dalje imaju veliku odgovornost nad taksama i socijalnim blagostanjem.

Jedinstveno tržište je potpomognuto određenim brojem politika koje se na njega odnose, a koje je EU ustanovila tokom godina. Njihov zadatak je da osiguraju da korist od liberalizacije tržišta ima što više preduzeća i potrošača.

Ugovorom iz 1957. godine kojim je osnovana Evropska ekonomska zajednica, omogućeno je da se ukinu carinske barijere unutar Zajednice i da se ustanovi zajednička carinska tarifa koja će se primenjivati na robu iz zemalja ivan EEZ.

Ali, carinske obaveze su samo jedan aspekt zaštitnih barijera međugraničnoj trgovini. Tako su 70-tih godina druge trgovinske barijere otežavale kompletiranje jedinstvenog tržišta.

Tehnički propisi, zdravstveni i sigurnosni standardi, nacionalne uredbe o tome da li je dozvoljeno baviti se određenim profesijama i kontrola zamene valuta su ograničavale slobodu kretanja ljudi, dobara i kapitala.

Juna 1985. godine, Evropska komisija, na čelu sa svojim predsjednikom Žakom Delorom objavila je Bijelu knjigu tražeći da se, u periodu od sedam godina, ukinu sve fizičke, tehničke, kao i barijere vezane za porez, da be se oslobodilo kretanje unutar Zajednice.

Cilj je bio da se stimuliše industrijska i komercijalna ekspanzija unutar jedne velike ujedinjene ekonomske oblasti u ravni sa američkim tržištem.

Instrument koji je omogućio jedinstveno tržište bio je Jedinstveni evropski akt, koji je stupio na snagu jula 1987. godine. Njegove odredbe su uključivale i: proširenje moći Zajednice u nekim oblastima politika (socijalna politika, istraživanja, prirodna okolina).